فصل سوم:
ورود و مديريت داده هاي مکانيسيستم هاي تصوير و مختصات بندي
|
|
|||
|
|
فصل سوم: ورود و مديريت داده هاي مکاني |
|
|
|
سيستم هاي تصوير و مختصات بندي |
|||
ويژگي داده هاي ورودي به سيستم اطلاعات جغرافيائي در نسبت
دادن آنها به يك سيستم مختصات است، كه به اين عمل ژئورفرنس كردن گويند.در
سالهاي نچندان دور بدست آوردن مختصات يك نقطه در عرصه با نقشه برداري طاقت فرسا
مقدور بود؛ اما با ظهور سيستم موقعيت جهاني(GPS) انقلابي در اين زمينه ايجاد
شده است.
انواع سيستم تصويريا Map
Projection
سيستم تصوير راه حلي براي گستردن سطح كروي زمين روي يك صفحه است. تا كنون بيش
از 400 سيستم تصوير ارائه شده كه حدود 100تاي آنها مورد توجه واقع شده اند. از
اين تعداد نيز تعدادي با اقبال روبرو شده اند. نوع سيستم تصوير انتخابي بر نقشه
تأثير زيادي مي گذارد و بدين لحاظ به كابران مبتدي سيسيتم اطلاعات
جغرافيائي توصيه مي شود كه توجه لازم را به اين موضوع داشته باشند. در نقشه
هائي كه بوسيله ديگران تهيه شده اند بايد دقت كرد سيستم تصوير انتخابي با سيستم
داده هاي مورد استفاده همسان باشد. سيستم تصوير مرسوم سيستم تصوير استوانه اي
جهاني مركاتور (UTM) يا Universal Transverse Mercator است. بد نيست تهيه
كنندگان نقشه هاي پايه آبخيزداري كشور نيز اين سيستم را به عنوان يك استاندارد
بپذيرند تا مبادله اطلاعات آسانتر باشد.
سستم هاي تصوير را به سه طبقه تقسيم بندي مي كنند:
1- تصوير مخروطي: در اين سيستم محور كره زمين را محور مخروط در نظر مي
گيرند و تصوير مدارها بصورت دوايري متحدالمركز روي مخروط نشان داده مي شوند.
مخروط فرض شده دو حالت ممكن است پيدا كند؛ يا بصورت تانژانتي باشد و از طريق
دايره اي بر مدار زمين مماس شود، يا آنكه بصورت سكانتي باشد و در دو محل با كره
زمين مماس شود.
2- تصوير آزيموتي يا Azimutal Projectionدر تصوير آزيموتي صفحه اي مسطح
در قطب شمال فرض مي شود كه با سطح زمين مماس و بر محور مركزي زمين عمود است.
تصويرمدارات كره زمين بصورت دواير متحدالمركز و ونصف النهار ها به حالت شعاع
هاي اين دواير يك تصوير آزيموتي ايجاد خواهد كرد.( براي راحتي كار فرض كنيد كه
در نيمكره زيرين منبع نوري وجود دارد كه انعكاس مدارات و نصف النهار ها را روي
صفحه نشان مي دهد) اگر مركز تصوير در بينهايت فرض شود تصوير را
ارتوگرافيكOrthographic مي گويند. اگر مركز تصوير در قطب مقابل باشد تصوير را
استرئوگرافيك Streographic مي نامند. با قرار دادن مركز تصوير در مركز زمين يك
تصوير گنومونيكGnomonic ايجادميشود.
3. تصوير استوانه اي : در اين سيستم كره زمين را درون استوانه اي محاط مي كنند. محور اين استوانه همان محور كره زمين است؛ بنابراين مدارات با خط استوا موازي هستند. در محل تماس دايره بزرگ با استوانه محاط كننده تصوير كاملاً مشابه است؛ اما هرچه به طرف قطب برويم تغيير شكل بيشتر مي شود.
در سيستم تصوير جهاني (U.T.M) كه از تصوير كردن كره زمين در استوانه اي با محور آن عمود بر محور كره زمين حاصل مي شود نصف النهار مبدأ اندازه واقعي خود را پيدا مي كند، با جابجا كردن كره در استوانه نصف النهار هاي ديگر نيز ترسيم مي شوند. فاصله هر نصف النهار با نصف النهار جنبي º6 در نظر گرفته مي شود.ايران تقريباً بين زونهاي 38 تا 40 واقع شده است. بدين ترتيب كل نصف النهار ها 60 قاچ ايجاد مي كنند كه نصف النهار مركزي قاچ سي ام نصف النهار گرينويچ خواهد بود. محور x بر استوا محور yبر نصف النهارها منطبق مي شود. اين سيستم بطور بين المللي پذيرفته شده است. در عرضهاي بيش از 80درجه شمالي و بيش از 84 درجه جنوبي اين سيستم به همريختگي پيدا مي كند و توصيه مي شود استفاده نشود.
|
|
|
|
|
توجه: